UKĄSZENIA OWADÓW

UKĄSZENIA OWADÓW

- LATEM TNĄ WSZĘDZIE...

Dr n. med. Krzysztof Piwowarczyk, mgr farm. Ilona Ślugaj

NAJCZĘSTSZY PROBLEM - ODCZYNY PO UKĄSZENIACH

Najczęstsze ukąszenia, z którymi mamy do czynienia i którym możemy sami zaradzić, to ukąszenia przez komary, pszczoły i osy oraz meszki. Mechanizm powstawania odczynu uczuleniowo-zapalnego powstającego w miejscu ukąszenia jest w wymienionych przypadkach podobny, choć samo ukąszenie wygląda nieco inaczej.

Komar nagryza skórę szczękami i wsuwa do skóry cienki rurkowaty organ, przez który pije krew jak przez słomkę. Ślina komara zawiera substancje, które miejscowo hamują krzepnięcie ludzkiej krwi oraz substancje, które powodują w skórze miejscowy odczyn zapalno-alergiczny. Pszczoły, w akcie samoobrony przed człowiekiem, wkłuwają żądło, poprzez które wpuszczają do skóry człowieka jad zgromadzony w gruczole znajdującym się w odwłoku. Gdy pszczoła odlatuje, żądło razem z gruczołem zostaje w skórze człowieka i z gruczołu uwalnia się jad do organizmu człowieka jeszcze przez 2-3 minuty. Po użądleniu pszczoła ginie. Użądlenia spowodowane przez osy wywołują podobny efekt, jak użądlenia pszczół, niemniej jednak osy mają cieńsze żądła i mogą ich używać wielokrotnie. Pomimo to, użądlenia os również wywołują intensywny odczyn zapalno-alergiczny. Meszki mimo swoich niepozornych rozmiarów, posiadają bardzo silne szczęki, a ich ślina jest bardzo toksyczna. Poza tym najczęściej atakują masowo i stąd reakcja uczuleniowa skóry po ich ugryzieniu jest bardzo silna.

KIEDY UKĄSZENIA OWADÓW SĄ NIEPOKOJĄCE I NALEŻY WEZWAĆ LUB SZUKAĆ POMOCY LEKARSKIEJ?

  • Jeśli ukąszenia przez owady dotyczą twarzy i odczyny po ukąszeniach są duże.
  • Gdy osoba ukąszona zaczyna odczuwać duszność, słabnie, pojawiają się duże lub uogólnione zmiany pokrzywkowe i obrzękowe na skórze i gdy pogarsza się ogólne samopoczucie. Sytuacja ta jest groźniejsza u małych dzieci.
  • Szczególny przypadek stanowi użądlenie przez pszczołę lub osę, która dostała się do jamy ustnej lub gardła, np. z sokiem owocowym. Wszystkie użądlenia w język, podniebienie miękkie, a szczególnie w nagłośnię są groźne i wymagają natychmiastowego podjęcia kroków ratowania życia. Obrzęk tych narządów może doprowadzić do uduszenia.
  • Jeśli po ugryzieniach owadów skóra uległa znacznemu podrażnieniu z powodu np. drapania, szczególnie gdy podejrzewany zakażenie tych zranień.
  • Jeśli zmiany po ukąszeniach nie ustępują po samodzielnym leczeniu.

POSTĘPOWANIE PO UKĄSZENIU I ZAPOBIEGANIE

Należy pamiętać, że po użądleniu pszczoły należy natychmiast usunąć żądło ze skóry w celu zahamowania uwalniania się jadu. Po ukąszeniu przez komara lub meszki, lub po użądleniu przez pszczołę lub osę należy przede wszystkim starać się powstrzymać przed drapaniem skóry w miejscu ukąszenia, aby uniknąć podrażnienia i zakażenia skóry. Należy zastosować środki zmniejszające odczyn zapalno-alergiczny skóry i swędzenie.

Żeby zapobiec ukąszeniom przez owady, należy unikać okoliczności sprzyjających oraz stosować środki zapobiegawcze (np. płyny i inne środki przeciwko komarom). W przypadku pszczół i os należy sprawdzać dokładnie miejsce, w którym siadamy, także naczynia pozostawione bez osłony. Owady te atakują człowieka, gdy są zagrożone i najczęściej wbijają żądło, kiedy zostaną uciśnięte.

Na rynku znajdują się również wyroby medyczne i kosmetyki stosowane w łagodzeniu objawów po ukąszeniu owadów, jak również produkty stosowane do odstraszania owadów (repelenty), przeznaczone dla dorosłych i specjalnie dla dzieci. Wybierając repelent dla dzieci, należy sprawdzić od jakiego wieku dziecka można go zastosować i uważać aby nie dostał się do buzi dziecka. Można także wypróbować naturalne metody odstraszania owadów - komarów lub meszek, które nie lubią zapachu olejków eterycznych, szczególnie zawartych w wanilii, bazylii, mięcie i lawendzie, a także unikać stosowania w okresie letnim intensywnych perfum i zapachowych mydeł. Działanie naturalnych olejków jest dość krótkotrwałe, chemiczne repelenty działają od 4 do 8 godzin.